De kracht van ketensamenwerking
Geopolitieke spanningen, grondstoffenschaarste en strengere duurzaamheidsregels dwingen organisaties fundamenteel anders naar supply chains te kijken. Volgens hoogleraar Jack van der Veen van Nyenrode Business Universiteit ligt de sleutel daarbij niet langer uitsluitend in kostenoptimalisatie, maar vooral in intensieve ketensamenwerking.
Van der Veen onderscheidt drie modellen voor supply chains: volledig autonome ketens, centraal aangestuurde ketens zoals bij Amazon en een Europees samenwerkingsmodel waarin partijen gezamenlijk optrekken. Juist dat laatste model biedt volgens hem de meeste veerkracht in een wereld waarin leveringszekerheid, duurzaamheid en innovatie steeds belangrijker worden.
Voor inkoopprofessionals betekent dit een fundamentele verschuiving. Inkoop draait niet meer alleen om prijs en contracten, maar steeds vaker om relatiebeheer, vertrouwen, gezamenlijke innovatie en strategische afstemming binnen de keten. Daarbij blijken menselijke factoren vaak bepalender dan systemen of processen. Cultuurverschillen, leiderschap en gebrek aan vertrouwen vormen regelmatig de grootste obstakels voor succesvolle samenwerking.
Van der Veen pleit daarom voor een andere mindset: weg van silo’s en kortetermijndenken, richting ketenstrategie en langetermijnpartnerschappen. Innovatie ontstaat immers pas echt wanneer leveranciers vroegtijdig worden betrokken, zoals zichtbaar bij ASML. Volgens Van der Veen onderschat Europa nog altijd de kracht van zijn eigen ‘poldermodel’ in supply chain management.