Mega-ijsberg Antarctica op ramkoers met South Georgia: voorbode voor de toekomst?
IJskappen groeien aan via sneeuwval aan de top en schuiven onder invloed van de zwaartekracht langzaam richting zee. Daar verliezen ze grote hoeveelheden ijs: via smelt en via afbreken van ijsbergen. Als de aangroei van de ijskap even hard gaat als het verlies, is de ijskap in balans – dan blijft hij even groot. Echter, door de opwarming van de lucht en de oceaan in het zuidpoolgebied de afgelopen decennia breken ijsbergen vaker en sneller af: het smeltwater op de ijskap verzwakt de ijsplaat en de warme oceaan maakt de ijsplaten dunner. Hierdoor kunnen in korte tijd enorme ijsplaten uiteenvallen in grote ijsbergen.
Raadsel
Het gebied rond South Georgia kent een lange geschiedenis van ijsbergbezoek. Het ligt midden in het oceaangebied dat ook wel “Iceberg Alley” wordt genoemd: een smalle strook oceaan die vol ligt met ijsbergen die afgebroken zijn van de Antarctische ijskap, en door oceaanstromen en wind naar het noorden drijven, waar ze warmer water tegenkomen en uiteindelijk geheel afsmelten. Sinds Antarctica een grote ijskap heeft, zo’n 34 miljoen jaar, zien de afgelegen eilanden in de buurt van Iceberg Alley ijsbergen langs zich heen gaan. South Orkney ligt ook in Iceberg Alley, en dat kende zelfs een ijsberggeschiedenis vóór de grote ijskapvorming van 34 miljoen jaar geleden, een vondst die wetenschappers lang voor een raadsel stelde. Want in oceaansedimenten voor de kust van South Orkney vonden wetenschappers in 2017 brokjes puinsteen afkomstig van Antarctica. De enige manier om dat puinsteen van Antarctica naar South Orkney te krijgen is via ijsbergen: in de ijsberg zit veel puinsteen dat de gletsjer heeft afgebroken van het antarctische continent. Wanneer de ijsberg afsmelt valt dat puinsteen op de oceaanbodem.
[....]
